Jazz in Berlijn

Jazz in Berlijn

Op veel plekken in de wereld maakte dans muziek plaats voor jazzmuziek zo ook in Berlijn en Oost Duitsland. Na de Eerste Wereld Oorlog brachten Duitse soldaten jazzplaten mee terug uit krijgsgevangenenkampen naar de Weimar republiek en geallieerden soldaten brachten ze mee uit hun thuisland. Door de economie recessie en toenemende inflatie waren bigbands te duur en voor buitenlandse jazzartiesten was het onaantrekkelijk om naar Duitsland te komen.

Er ontstonden veel kleine bands met een drummer, pianist en trompet en of sax.

De jazzmuziek werd enorm populair als dansmuziek en later ook als gewone luistermuziek.

Maar doordat er heel weinig authentieke jazz Duitsland binnen kwam, ontstond er een ander soort jazz, veel bands hadden nog nooit een enige authentieke noot jazz gehoord. Deze jazz scene was vooral in Berlijn erg groot.

Veel muzikanten waren klassiek geschoold en hadden veel moeite met de solo’s en de improvisatie waar jazz eigenlijk voor staat.

Maar 1925 kwam er eindelijk een grote Amerikaanse jazzband: Sam Wooding & the Chocolat Kiddies Regro Revue, genaamd naar de revue waar zij een aantal keer grote successen boekte.

Niet lang daarna zorgde Paul Whiteman met zijn semisymfonische jazz voor een nieuwe, andere richting voor jazzbands

Het jazzgeluid van Berlijn veranderde flink door de komst van deze buitenlandse jazzbands.

Aan het eind van de jaren 20 was de jeugd opgegroeid in een muziekcultuur met een mengeling van jazz- en dansmuziek.

In de tijd van nazi Duitsland werd jazz en dansmuziek verboden. Jazz was westers, kapitalistisch en paste niet in het keurslijf waar de burger van het Derde Rijk zich in moest hijsen. Maar de jazzmuziek was zo verankerd in de Duitse muziekscène dat deze moeilijk was uit te roeien. Ook na de 2^e wereld oorlog, tijdens de DDR werd deze muziek samen met veel andere Westerse muziek onderdrukt.

(Uitgebreidere informatie over jazz, het ontstaan en de onderdrukking is te vinden in ‘Muziekreis door het Berlijn van toen en nu – van jazzhel tot technohemel’ van Leonor Jonker.)

Gelukkig heeft de jazz de nazi’s en de Russen overleefd en bloeit hij weer flink op in Berlijn.

Vele kleine jazzcafés zijn hier voorbeeld van. Zo ook de gene die wij hebben bezocht.

Een kleine combo van schuiftrompet, gitaar, contrabas en saxofoon/dwarsfluit. Geen poespas, niks experimenteel gewoon goede op improvisatie gebaseerde jazz. Meer over dit jazzcafé is te vinden in een van de dagbeschrijvingen van dit blog.

Naast kleine jazzcafés voor de échte liefhebber zijn er ook festivals voor het grotere publiek.

Zoals het Jazzfest

Bij dit festival zijn er veel opkomende jazzformaties die een kans krijgen om zich te laten zien aan het grote publiek. Ook veel internationale artiesten zijn op dit te vinden zoals John Scofield en Booker T in 2009.

Tot zover een korte, beknopte Jazzreis door Duitsland en met name Berlijn!

Martijn Mannak

Vervolg soort van live verslag berlijn

De volgende post op vervolg van gisteren.

Het was gisteravond een lang en leuk gebeuren. Na het opzoeken van het cafe en de pizza werd er door een deel van de groep gezocht naar de so36. Een zaaltje waar we bqndjes zouden kunnen aanschouwen. Het lag toevallig toch op de weg naar de tresor dus waarom niet? Eenmaal aangekomen met een romantische wandeling bleek de toegangsprijs voor de vibrators (de band die bezig was de tent te vullen) te hoog te zijn voor eh een leuk uurtje vermaak. Twee huizen verder vonden we dan toch het vermaak in een cafe die de molotov cocktail heette. De naam zegt het natuurlijk al: een echte cocktailbar met een uitgebreide kaart. Een bestelling bestond al snel uit pretty womans, thee, etc. De gesprekken werden luider en luider tot ongeveer twaalf uur snachts. Op weg naar de tresor.

De tresor is een verhaal apart als het gaat om clubs. Aan de ene kant is het niets anders dan in nederland (paar loners met teveel pilletjes, groepje meisje speurend naar het mannelijke geslacht, bas die trommelvliezen doet springen, vaag systeem rond het halen van drankjes met muntjes, etc.), maar de industriele en underground uitstraling was typisch duits. De echte zaalruimte was standaard en hip ingericht, maar het hoogtepunt was toch echt wel de wc’s. Kleine hokjes gevormd door de afscheidingen binnen de gewelven. Fotos zijn vast te vinden bij het flickr account. Na wat drankjes werd er met de taxi terug gereden naar het sunflower hostel.

‘s ochtend brak opstaan met een pak grapefruitsap, sigaretje en iets wat door moest gaan als koffie. Evelyne kwam ons ophalen om met de metro richting het filmhaus te gaan. Een hypermodern museum over de geschiedenis van de film in duitsland. Vooral over de beginperiode en een meesterwerk dat metropolis heet. (oude film ovee het jaar 2000 met vliegende auto’s). Eten bij een kantine met curry braadwurst en voor de vitamientjes een klein schaaltje met salade.

Filmhuis gehad en op naar het concert gebouw. Een acoustiek hoogstandje duitse kraftwerk met jaren van testen op een model van een schaal 1 op 9. Mij interesseerde het meer dat de inspiratie was opgedaan uit de scheepvaart. Met weinig fantasie kon je onderdelen ontdekken van een schip.

Dan maar weer naar de tresor om een overdagse rondleiding door iemand, naam vergeten maar echt interessant, en de nederlandse programmeur. Het gedeelte dat niet gebruikt wordt voor de normale clubavonden was inmens. Een grote fabriekshal (niquel zal voor foto’s zorgen) waar iedereen potentie zag voor grootse feesten. De sfeer is niet te beschrijven en ik ben benieuwd hoe ze het technisxh
voor elkaar gaan krijgen om dit ooit van de grond te krijgen. Om een indicatie te geven: ze verwachten 1 miljoen bezoekers per maand. Een immens aantal dat te vergelijken is met 3 keer per week sensation white (ff uit mn hoofd, correct me if i’m wrong). Het gesprek met de programmeur was vooral leerzaam en ging voor een groot deel over het verschil tussen duitsland en nederland op het gebied van financiering. Uiteindelijk was de tijd te kort voor alle vragen, maar morgen/vanavond zien we hem weer door de gastenlijstplekken die geregeld zijn.

Ff bijgekomen bij het hostel en daarna opweg naar een ballroom waar we aten en sommigen dansten met maarten. Foto’s daarvan komen ook:p lekker rond en vol door naar een jazz jam sessie waarbij ik pesoonlijk genoot. Ik hou wel van een heerlijk solotje op blaasinstrumenten. Genieten! Een groep van ons vertrok naar de watergate ging de rest naar pauls metal eck. Het moment hier dat ik de blogpost afschrijf dus van tevoren alvast excuses voor het kortaf en gebrekkig nederlands. Op een iphone typen begint naderhand redelijk vervelend te worden. Dus iedereen een goede nacht en wij drinken er hier nog een becks op (het betere bier vegeleken met dommelsch).

Ohja ook nog naar taches (volgens thies en maarten, ik geloof ze op hunwoord) waar mitchel en ik een paar prentjes op de kop hebben hebben getikt. Heel vet gebouw met de echte krakersfeeling. Compleet met krakersbioscoop en kunstenaars. Volgens enkele vrienden compleet verpauperd, maar naar mijn mening een expressie van kunst. Kunst met een grote K.

Een einde van het beknopte verslag en morgen het vervolg over alweer de tresor :p , gevangenis en de ufo studios.

De reis heen

Een kort verslag over de reis heen waarbij er bier werd gedronken en de draak werd gestoken met de stereotypen duitsers die wij kennen als kuilengravers.

Voor mij was het een kort nachtje, omdat ze bij mijn bedrijf besloten hadden om op dinsdag te vergaderen over een conceptformat. Eigenlijk best saai, maar leerzaam. S’ochtends ging de wekker om half zeven en vertrok ik, met de benodigde koffie achter mijn kiezen, naar schiphol. Ongeveer kwart over 8 liepen mitchel naar de starbucks voor een hot chocolate en een cappucino. Heel even nog een peukje en in de trein. Elk station druppelden er een paar studenten binnen en al snel werd er gelachen, geslapen en gelezen.

Onderweg werd elk moment aangegrepen om een zogenaamd rookmoment in te bouwen. Met een uiteindelijke vertraging van 20 minuten kwamen we aan op berlijn oost bahnhoff. Evelyn ving ons op en begeleide ons naar het hostel de sunflower waar we de komende dagen zullen zitten. Snel password van de wifi regelen en naar rockz (een rockkroeg waar we halve liters becks proosten op het verloop van de komende dagen). Met zijn achten door naar de pizzaria aan de overkant. De kingston waar we ons gebrekkig duits gingen uittesten op de blonde lanharige in een vlecht gestoken serveerster. Uiteindelijk switchden we naar het bekende engels om verwarring te voorkomen.
Druk in gesprek over de normale tieneronderwerpen en politiek wachtten we op de pizza/pasta.

Uitgegeten nog een jager en opzoek naar de bands met als afsluiter de tresor.

Morgen hierover nog een uitgebreid verslag. Goede avond!

Berlijns festival

Hét festival van Berlijn is natuurlijk Berlin Festival. Met de succesvolle organisatoren van Melt! Festival aan het roer was het een verwachting dat Berlin Festival een succes zou gaan worden.

Tempelhof
Na enkele goede edities stopte Berlin Festival een jaar, om vervolgens weer keihard terug te komen met een nieuwe editie in 2009 op een nieuwe locatie: het onlangs gesloten vliegveld Tempelhof in Berlijn.
Een unieke en bijzondere locatie, gezien het feit dat de meeste festivals nog steeds plaatsvinden in weilanden en dergelijke locaties. Vliegveld Tempelhof draagt naar mijn idee bij aan hét gevoel van Berlin Festival.

Gevestigd en opkomend
Het tweedaags festival heeft twee podia: de mainstage presenteert de meer gevestigde namen, zoals Pete Doherty tijdens de afgelopen editie.
Het Berlin Stage concentreert zich op de nieuwe, opkomende talenten uit Europa.

Line-up
Animal Collective – The Beat Up – The Undertones – Kate Mosh -
Zoot Woman – The Robocop Kraus – My Latest Novel -
Lo-Fi-Fnk – Peter, Bjorn & John – Who Made Who -
Late of the Pier – Pete Doherty – Joe Goddard (Hot Chip) -
Bonaparte – Aeroplane en vele anderen sierden de
vorige edities van het Berlijnse festival.

Naar mijn mening weten ze bij het festival het kaf van het koren goed te scheiden, met enkele uitzonderingen daargelaten. Berlin Festival heeft zich voor mij voldoende bewezen om er een keer heen te gaan.

Berlin Festival
Over Berlin Festival 2010 is nog niets bekend. Ik neem aan dat het weer in augustus zal plaatsvinden.
www.berlinfestival.com

• Lars Terhorst

Kraakpanden in Berlijn, daar moet je geweest zijn!

Veel jonge kunstenaars komen naar Berlijn omdat de huren erg laag zijn en jonge musici  omdat ze er goedkoop kunnen repeteren. Berlijn is een kweekvijver voor kunsten en een stad waar je zonder doel kunt leven. De vrijheid van deze stad is belangrijker dan vele andere vrije steden. Dit komt omdat Berlijn een gesloten stad is geweest door het communisme. Mensen willen hun vrijheid benadrukken.

Vele kunstenaars die naar Berlijn komen willen in oude kraakpanden leven. Dit zijn broedplaatsen voor alternatieve stromingen. Langzamerhand veranderen deze kraakpanden van illegale plekken naar legale kunstgalerieën of culturele centra en daarnaast veranderen deze plekken ook in toeristische highlights.

In de jaren 80 waren er veel krakers in Berlijn. De regering had wat anders aan hun hoofd dan de kraakbeweging af te kappen. Hiervan profiteerden de jongeren en zij konden hun kraakbeweging uit bereiden. Nu zijn er ongeveer 160 kraakpanden in Berlijn die in aanmerking komen om openbaar gemaakt te worden. Deze panden worden opgekocht en verhuurt tegen zeer lage prijzen. De aantrekkingskracht naar kraakpanden blijft bestaan. Dit omdat het plekken zijn met een sterk eigen identiteit. De drie belangrijkste zijn de Köpi, Tacheles en Cassiopeia.

Köpi

Op 23 februari 1990 werd het Köpi gebouw bezet. Een korte tijd daarvoor werd het huis niet meer verhuurd, maar het werd niet afgebroken omdat er krakers in zaten. Het pand is vaak verkocht, helaas konden deze mensen het niet onderhouden en verbroken zij alle contracten met de bewoners. Nu geeft het aan ongeveer 50 mensen een slaapplaats. De kamers die over zijn worden gebruikt voor verschillende culturele evenementen. In het pand zijn twee grote concertzalen waar al meer dan honderd bandjes hebben gespeeld van over de hele wereld. Voor vele bands was dit hun eerste aanraking met Duitsland. Maar niet alleen bandjes kwamen daar om door te breken, ook dansers en theatermakers. Het gebouw is ook voorzien van een bioscoop, sport- en theaterruimtes, schilderworkshops, technokelder, klimmuur en nog veel meer. Je kan dus wel zeggen dan Köpi een sterke eigen identiteit heeft.

Tacheles

Dit is een van de oudste kraakpanden van Berlijn. Hier huisvesten sinds de jaren 90 veel onafhankelijke kunstenaars. Deze plek staat symbool voor de alto-cultuur en is een toeristische hightlight geworden. In dit grote pand huren kunstenaars voor €180 per maand hun galerie. Voor hen is het dus super dat er  zoveel toeristen binnen komen.

Tacheles is een ruïne in Berlin Mitte, voorheen lag het in Oost-Berlijn. De mensen die hier komen zijn geïnteresseerd in kunst en cultuur. In 1907 werd dit gebouw gebouwd en gebruikt als een warenhuis. In het Nazi tijdperk werd het gebouw gebruikt door de Nazi partij voor de administratie en organisatie van de afdelingen. In die tijd is het gebouw een aantal keer door bommen geraakt, maar niet volledig verwoest. De laatste ruines die waren overgebleven, wilde men in 1990 vernietigen. Gelukkig werd het gebouw een paar maanden voor de vernietiging overgenomen door jonge artiesten van over de hele wereld en in een paar maanden werd het gebouw een historisch monument.

Al vanaf het begin was Tacheles beroemd. Het was een centrum voor individuele denkmanieren en de artistieke ideeën. Veel artiesten traden hier op met hun band of konden in een theaterstuk spelen. Ook werden er veel workshops gegeven en mensen die erg poëtisch waren konden hun kunsten vertonen.

Cassiopeia

Cassiopeia bevindt zich in Oost-Berlijn en biedt plaats voor een skatepark en klimwand. Hier moet je helaas wel entree betalen. Twee jaar lang hebben er ruïnes gestaan van fabriekshallen en een eerder treinreperatie fabriek. Nu is het een uitgaanscentra met veel ruimte om te relaxen. Toch bestaat het nog niet zo lang. Tot nu toe heeft het maar 4 jaar plezier gehad van de vrijheid.

Nu is het een plek waar je kunt relaxen en waar iedereen naar toe kan gaan om nog even kind te blijven. Je kunt hier genieten van een biertje in de tuin en ondertussen kijken naar de klimmers op de muur of zelf gaan skaten of BMX’en in de grote skatehal. Maar niet alleen kan je er overdag terecht. Ook ’s nachts zijn er grote live shows en feesten in de club, of je kan genieten van een openlucht film. In de Club Cassiopeia worden veel concerten gehouden, hier hoort alleen geen racisme en extreem rechtse muziek.

Mensen die hier zijn geweest komen altijd weer een keer terug.

“Je kunt dus zeggen dat Berlijn een van de zeldzaamste steden is ter wereld waar dergelijke experimenten mogelijk zijn. Deze stad biedt ruimte, accepteert andersdenkenden en ontmoetingen en het samenkomen van grote groepen mensen”.

Lieke Veldhuis

Good Bye Lenin, Heimat Trilogie en Das Leben Der Anderen

Good Bye Lenin
Wie nog nooit Good Bye Lenin gezien heeft moet zo snel mogelijk naar de videotheek rennen! Een film die duidelijk laat zien hoe het ging in de tijden voor, tijdens en na de Berlijnse Muur met daarom heen een prima verhaal gegoten. Hieronder een korte samenvatting van het verhaal.

“Oktober 1989 was een slechte tijd om in coma te geraken, wanneer je in Oost Duitsland woonde – en dit gebeurt nou precies bij Alex zijn moeder, een activiste voor sociale vooruitgang en het verbeteren van het welzijn van mensen in het socialistische Oost Duitsland. Alex heeft een groot probleem in zijn handen, als zijn moeder na acht maanden plotseling ontwaakt. Haar hart is zo zwak, dat elke shock fataal zou kunnen zijn. En wat zou meer shockerend zijn dan de val van de Berlijnse Muur en de triomf van kapitalisme in haar geliefde land ? Om zijn moeder te redden, maakt Alex van het appartement waar ze wonen een eiland in het verleden, een soort van socialistisch museum, waar zijn moeder liefdevol voorgehouden wordt dat er niet is veranderd. Wat begint als een kleine leugen, loopt meer en meer uit de hand als Alex zijn moeder, die zich elke dag beter voelt, tv wil kijken en zelfs op een dag haar bed verlaat…”

Heimat Trilogie

Natuurlijk zijn er nog talloze andere films over de Berlijnse Muur of over de Duitsland in het algemeen. Hiermee bedoel ik niet de oorlogsfilms die er al in overvloed aanwezig zijn. Een van de meest opvallende hiervan is misschien wel de Heimat trilogie. 3 films waarvan de eerst uit mijn hoofd 20 uur duurde, de tweede 24 uur en de derde 12 uur. De VPRO of de NCRV heeft ooit de tweede film in 1 dag uitgezonden met na elke 2 uur een reclamebreak zodat je de videoband kon verwisselen. Probeer daar maar eens een marathon van te houden a la Lord of the Rings.

Ikzelf heb eerlijk gezegd alleen het geduld gehad om de derde film te kijken in delen van twee uur per keer. Het gaat over een paar families waarbij de verschillende films gericht wordt op een generatie in Duitsland. Het hele verhaal is niet samen te vatten, maar het geeft een goede kijk van het effect dat de oorlog en alles wat erna gebeurd is in Duitsland. De muziek speelt in de serie een redelijk belangrijke rol waarbij goed gekeken is in welke tijd welke muziek werd gespeeld. Je krijgt een idee van de cultuur die op dat moment bij de muziek hoorde. Let wel op dat het geen film is die over muziek gaat je moet er wel echt zelf op letten.

Das leben der anderen

“De succesvolle toneelschrijver Georg Dreyman (Sebastian Koch) en zijn geliefde, de actrice Christa-Maria Sieland (Martina Gedeck), zijn populaire intellectuele sterren in het Oost-Berlijn van 1984. Maar hun acties en vooral gedachten zijn niet altijd in lijn met de ideologie van de socialistische heilstaat. De minister van Cultuur is érg geinteresseerd in Christa-Maria en geeft Stasi-agent Wiesler (Ulrich Mühe) opdracht de twee af te luisteren. Zoals gewoonlijk begint de bureaucratische Wiesler plichtsgetrouw aan deze taak. Boven hun appartement, op zolder, luistert hij dag en nacht hun leven af. Maar hoe meer hij in hun leven wordt gezogen, des te meer moeite heeft hij zijn loyaliteit naar de staat te behouden.”

Gewoon echt een leuke film om te kijken. Het verhaal zal (hopelijk) zijn aangedikt, maar het geeft een leuk beeld.

De voorpret is begonnen / Rammstein

Gisteravond was ik gezellig een avondje herrie luisteren in Arnhem, waar Rammstein optrad. Wat een show! Vol harde gitaren, schreeuwende mensen en veel, heel veel vuurwerk. En natuurlijk Duits. Voor mij een teken dat de voorpret voor onze reis naar Berlijn is begonnen. Ik verwacht niet dat we in Berlijn naar herrie die goed op het oor ligt zullen gaan luisteren, maar voor mij is dit een stukje muziek uit Duitsland dat niet onderschat moet worden.

Rammstein heeft namelijk met hun, we kunnen wel stellen, abstracte muziek  en excentrieke voorkomen de wereld veroverd. Vernoemd naar een stad in Duitsland, waar ooit bij een vliegshow in totaal 70 doden vielen. De extra M is volgens wikipedia toegevoegd om, vertaald in het Nederlands, het woord beuksteen te vormen. Dit vonden de heren wel passend bij hun muziek..

Maar wat interessant is aan Rammstein, is dat de oprichter van deze band eerst gevlucht is uit oost duitsland om, eenmaal aangekomen zijn eerste band heeft opgericht, Orgasm death gimmicks. Dit geeft al aan wat de omstandigheden waren in de verschillende delen van het verdeelde Duitsland.

voor extra informatie check de wikipedia voor een opsomming: http://nl.wikipedia.org/wiki/Rammstein

Ik ben benieuwd, uitgaand dat dit het topje van de ijsberg is, wat de geschiedenis heeft betekend voor de muziek in Duitsland. Tijd om op onderzoek uit te gaan! zoals ik al zei: de voorpret is begonnen

- maarten