Omdat ik zelf een metal fan ben, heb ik gekeken naar de metal cultuur in Berlijn. Ik ben metal cafés en winkels tegen gekomen. Iets wat je in Nederland veel minder ziet. Metal lijkt in Berlijn een meer geaccepteerde stroming dan in Nederland. Een goed voorbeeld hiervan was Paul’s metal pub. Een pub die helemaal ingericht was met metal aspecten en op een donderdagavond druk bezocht was.
Toen ik hier aan de praat raakte met een local omdat hij een Born From Pain(NL) shirt aan had wist hij me te vertellen dat de band in Duitsland razend populair was. Ik kreeg het gevoel dat zij in Duitsland meer aanhang hadden dan in hun thuisland. Dit was voor mij de bevestiging dat metal veel meer leeft in Berlijn.

Al met al was het een heel leuke en leerzame excursie. Zodra ik de kans krijg zal ik zeker terug gaan naar Berlijn om concerten te bezoeken, iets wat mij helaas niet echt is gelukt tijdens de excursie periode.

Mitchel Overweg.

De meest interessante bezichtiging van de Musik in Berlin tour voor mij was de Stasi Gefängnis. Ontzettend interessant om te zien hoe gevangenen zich tijdens de Koude Oorlog zich hebben moeten weten te redden in bizarre omstandigheden. Als je naar Westerse muziek luisterde of zelfs het idee had om te vluchten was er een kans dat je werd vastgezet als de Stasi er achter kwam. De gids van de gevangenis vertelde op welke manier ze de gevangenen ondervraagden en liet de bijbehorende ondervraagkamers zien. Op de stoel van de ondervraagde werd een lap stof gelegd en de gevangene moest de handen onder de bovenbenen leggen. Tegelijkertijd werd het gesprek opgenomen met een bandrecorder om alles vast te leggen. Als extra werd er in een kast nog een bandrecorder geïnstalleerd zodat de ondervrager de gevangenen niet kon matsen. Nadat de ondervraging klaar was werd het lapje stof van de stoel gehaald en in een afsluitbaar potje gestop. Zo kon de Stasi met hulp van honden je altijd vinden wanneer het nodig was. Bij thuiskomst heb ik meteen de film: Das Leben der Anderen gekeken die over de Stasi Gefängnis gaat en bijbehorende informatie op internet.

Het uitgaansleven in Berlijn is fantastisch. Het lijkt wel alsof in elk leegstaand en oud gebouw een feest aan de gang is. En de Berliners weten maar al te goed hoe ze moeten party’en. Hoewel ik met dance/techno/minimal niet echt een binding heb, is dit door het uitgaansleven van Berlijn echt wel versterkt. Neem bijvoorbeeld de Tresor: een oude energie centrale fabriek die de energie leverde voor Oost-Berlijn tijdens de Koude Oorlog. Super groot gebouw waarvan de helft nog niet eens wordt gebruikt. Je hebt verschillende zalen met verschillende soorten muziek waar het tot de laatste uurtjes doorgaat. Twee avonden ben ik met een groep naar de Tresor geweest om te feesten. En dat was toch wel een van de beste feesten die ik heb meegemaakt. De donderdag hadden we een rondleiding in het pand met Peter Entjes. Hij heeft ons het grootste gedeelte laten zien en vertelde ons dat er plannen zijn om zo snel mogelijk het hele pand in gebruik te nemen.

Ik vond het fantastisch om 4 dagen met klasgenoten door Berlijn te lopen en alles te ontdekken. Historie fascineert met ontzettend!!! Ik vond het jammer dat we niet alle toeristische attracties konden bekijken, maar van te voren was duidelijk gezegd dat het alleen op muzikaal gebied zou zijn. Daarom heb ik met enorme enthousiasme een vriendin alle verhalen verteld en zijn we in maart weer gegaan. Alle verhalen die ik te horen kreeg tijdens uitstapjes heb ik met passie aan haar verteld! Berlijn is echt een prachtige stad, ik ben er verliefd op geworden. De stad leeft, ook ’s nachts om 4u. Overal is muziek en kunst, en de ontwikkeling van muziek blijft ook continu doorgaan. Wellicht in de toekomst een appartementje in Berlijn? Wie weet. Maar dan eerst even een cursus Duits gaan volgen.

- Lotte Monfrooij

Dit is mijn verhaal over de altijd jonge stad, Berlijn.

Het is woensdagochtend, en ik ben nog brak van de vorige dag. Het was een tijd geleden dat ik mijn vrienden uit Apeldoorn had gezien, dus genoeg reden om iets langer te blijven terwijl het de volgende dag weer vroeg op was. Op het station denk je nog met je brave kop koffie dat je die extra uurtjes slaap wel even in de trein benut, maar je weet beter: binnen ga je praten, lallen en wordt je vrolijk van het ‘avontuur’ wat je te wachten staat.

Ik was één van de twee laatste die instapte, dus de groep was compleet. Het is knap dat iedereen elkaar gelijk lijkt te kennen als je samen op reis gaat, terwijl je heel weinig of helemaal niets van sommigen afweet. Je bent een team, een groep, en als student zal je dat uitstralen ook! Nog voor de grens was het eerste biertje open, en daarmee de sfeer gezet.

Eenmaal aangekomen in Berlijn gaan er een aantal dingen door je heen. Je probeert alles van de omgeving (ook al is het een treinstation) in je op te nemen, je snakt naar een sigaret, je wilt iets eten, iets drinken, je spullen in het hostel neerzetten, je omkleden en WAT IS HET HIER KOUD! Het bleek mee te vallen, verderop in de week zou het nog veel kouder worden.

Na het omkleden in het hostel, gingen we op pad om wat te eten en te drinken. Omdat de wensen voor het eten, en de plannen voor de avond voor iedereen verschillend waren, splitsten we na een biertje op in twee groepen. De ene groep wilde een bandje zien voor ze los gingen in de Tresor, wij wilden karaoke. Allebei de groepen hebben deze doelen niet behaald. Maar eerst eten! Pizzeria op een hoek van een drukke straat bij het raam, gezellig. Ik bestel een lasagne, maar krijg de soepvariant. Was wel goed voor de bodem voor die avond, eerst al het brood soppen in het lasagnevocht, en daarna de lasagne zelf. Nee, dit bestel ik nooit meer in Berlijn.

Na een barre tocht op zoek naar een karaokebar belanden we in een german pub. Dat is een ierse pub waar je zelf de gezelligheid moet brengen. Op de achtergrond staat een tv aan die alleen maar clips afspeelt. Onder andere Cliff Richard en Depeche Mode komen langs.

Kwart over heel laat spreken we af bij de Tresor met de groep, waar we op de gastenlijst staan. Er is jammer genoeg maar één zaal open, maar dat mag de pret niet drukken. Je kijkt in de Tresor, ook weer je ogen uit. De uitgaansgelegenheid is maar 10% van de totaaloppervlakte, en dat imponeert. In de danszaal kijk je door een raam naar een veel grotere hal, helemaal leeg. Je ziet de studenten denken wat ze daar allemaal voor feesten zouden organiseren, maar dankzij de muziek is erover praten erg moeilijk. Toch proberen betekent de volgende ochtend je stem kwijt.

De volgende ochtend, en ik ben mijn stem kwijt. Je wilde zo nodig praten in de club gisteravond, en je genoot zo van het feit dat je binnen mocht roken, en je hoeft niet veel te slapen. Nu ben je de stem kwijt, en dat zal je leren! Het zou blijken dat ik het niet leer.

Na een ontbijt van kaiserbrötchen met Philedelphia met kruiden en kaas gaan we op pad. We beginnen in het filmmuseum, met een glansrol voor Marlene Dietrich. Gelijk giert ‘Ich bin die fesche lola’ door mijn hoofd, en natuurlijk horen we hem voorbij komen in de aparte vleugel van Marlene. Erg interessant zo’n museum, maar je bent blij als je weer buiten staat. Gewoon voor de frisse lucht.

Berlijn heeft iets tofs, wat ook in elke nederlandse stad moet zitten. Kantines. Gewoon openbaar waar je goedkoop warm of koud kan eten. Nou wordt je ook niet warm of koud van wat ze je daar voorschotelen, maar het idee is er.

Toen maar weer, we praten nu over twee uur s’middags, terug naar de Tresor. We kregen nu een rondleiding door het gebouw en daarna uitleg van de programmeur Peter, die ons vertelde wat zijn baan inhield en wat er bij kwam kijken.

Voor het diner schoven we aan tafel in het Ballhaus, een restaurant annex dansschool. Dit gebouw blijkt vroeger een populaire uitgaansgelegenheid geweest te zijn onder nazi’s. Dat boeit me. Ik vind het aan de ene kant naar dat zulke figuren lol had waar ik nu lol heb, maar ik kan me ook indenken dat zij af en toe lol moesten hebben. Je probeert de sfeer van toen te voelen, en dankzij het ouderwetse dansen van verliefde paartjes op de dansvloer lukt dat aardig. Vroeger gingen ze niet hard op XTC of speed, vroeger gingen ze dansen tot 11 uur en snel slapen. Dagdromen over zulke avonden maakt het eten leuk.

Na het eten zijn we naar een jazzclub gegaan. Het leek wel of jazz verboden was in dit café. Als je naar binnen kijkt zie je een schoon ogend café, geheel in het wit. Witte stoelen, witte tafels, witte muren. Beneden was dan de schuilkelder, waar iedereen zat. Allemaal aan biertafels op bierbanken aan het bier te luisteren naar een jazztrio. Een compleet andere wereld. In de hoek staat een Simpsons-Pinballmachine, nog even op gespeeld. Leuke avond. Onderweg naar huis een paar drankjes gedaan in het plaatselijke rockcafé, maar dat kan achterwege gelaten worden.

Vrijdagochtend

Het is weer te vroeg, maar zo werkt het nou eenmaal. Als eerste staat op het programma de Stassi-gefangnis, een oude oost-duitse gavangenis die vol zat met nare verhalen zoals marteling, ondervraging en de reden waarom. Onderweg zagen we dat zangers en muzikanten hier werden bestraft om hun eigen mening. Elke kamer heeft een verhaal, een eigen manier van martelen, uitgestippeld om een gevangene gek te maken. Indrukwekkend.

Na dit uitstapje, wat echt een indruk heeft achtergelaten, kwam letterlijk nog een grotere indruk; der Philharmonie. Een grandioos gebouw, met twee zalen, compleet ingericht zodat de akoestiek het beste uit komt. Je moet denken aan verhoogde rugleuningen van stoelen, panelen op de muren en plafond om het geluid te geleiden, en dan ook nog rekening ermee houden dat er soms niemand in de zaal zit. Duitsers zijn goed in structuur, dat is wel duidelijk geworden. Het is overweldigend, en prachtig om mee te maken. Maak het dus mee!

Nog een uitstapje voor we kunnen gaan eten. We gaan naar een studio, met de daarbij horende kelders, die vroeger werden gebruikt om nazi’s in te laten verschuilen. De bedden staan er nog. Daarnaast worden daar feesten gegeven, ook typisch duits. Op plekken die je niet ziet, en niet verwacht feesten gaan geven. Het is grappig, zeker voor ons, waar elke kroeg een bordje heeft en elke club een lichtgevend logo.

De studio is wel leuk om te zien, maar de concentratie was weg. We worden melig, we zijn moe en we moeten nog de hele nacht. Stiekem muziek geluisterd waarvan ik zeker wist dat ik dat die avond niet meer zou horen (o.a. editors, fair to midland). Het is grappig dat je de kleine dingen als de muziekkeuze van dat moment onthoudt, maar je hebt daarna altijd een herkenningspunt.

Uitgehongerd kwamen we later op de avond aan bij het White Trash Fast Food restaurant aan. Tot nu nog steeds de meest gave tent waar ik ooit heb gegeten. Drie verdiepingen, een rockabilly-interieur, op elke verdieping een bandje, een tattooshop en eten met namen als ‘fuck off fries’ en ‘fuck the marquee-burger’. Wat een beleving.

De avond hebben we daarna voortgezet met gezellig karaoke. 15 mensen gepropt in een hokje gemaakt voor maximaal 6 personen, met foute muziek en bier is een fantastische combinatie. Uiteindelijk om 2 uur weggegaan om naar de weekend te gaan.

De weekend is ook weer een geval apart. Deze club zit gevestigd achter het alexanderplein, in een kantoorgebouw. En wel op de 12^e verdieping. Dit betekent beneden de garderobe en de kassa, en dan in de lift met ‘bestuurder’ naar de twaalfde om daar te dansen en over de stad heen te kijken. Wat te gek.

Daarna met de taxi terug naar het hostel, terwijl op de radio Münchener Freiheit – Öhne dich te horen is. In het hostel met Jenna nog een tijd lang gepraat, tot we (bijna) iedereen langs ons zagen komen, op weg naar bed.

Zaterdag was vrije besteding. En dan is Berlijn best moeilijk. Moe en brak je weg vinden met de metro, de tram is niet te doen. Dingen die we zochten hebben we nooit gevonden, terwijl we langs alle toeristische attracties liepen. Lopen tot je vind wat je zoekt, dat is Berlijn. En als je dan uiteindelijk een cd-winkel hebt gevonden, ben je blij. Even snel boodschappen doen en dan terug naar Nederland.

Berlijn heeft veel geschiedenis, veel gevoel en voor mij nu ook veel herinneringen.

Tot ooit Berlijn

Maarten Verheul

Voorafgaand aan deze reis heb ik de nodige voorbereidingen getroffen: uiteraard het bijbehorende boek  gelezen, maar ook enkele mooie films gekeken – vooral Das Leben der Anderen heeft grote indruk gemaakt. Doordat men eind vorig jaar het 20-jarige jubileum van de val van de Muur heeft gevierd, wat gepaard ging met veel media-aandacht, ben ik meer gaan denken over het feit dat dit een stad is met een heel zwaar verleden. 

Tijdens het bezoek aan de Stasi Gevangenis, op de laatste excursiedag, is het echt doorgedrongen hoe raar en verschrikkelijk het zou zijn om in staat van beperkte vrijheid te moeten leven. En een staat waarin de voorkeur geven aan een bepaald muzieksoort, zou kunnen betekenen dat je als crimineel bestempeld wordt. In de DDR heeft dit geleid tot strenge censuur en vervolging van zogenaamde ‘radicale denkers’. Toch wilde men muziek blijven maken en dat vraagt onder dit soort beleid om een creatieve oplossing: Doordat Westers muziek in Oost-Duitsland niet getolereerd werd, hebben Oost-Duitse bands hun eigen uniek geluid gecreëerd en daarbij een nieuwe muziekgenre in het leven geroepen, namelijk DDR-Rock. Het is gelukkig ook niet gelukt om alle creatieven en ruimdenkende zielen uit deze stad te verdrijven.

Berlijn spreekt nog altijd tot de verbeelding van vele kunstenaars en muzikanten. Veel van hen hebben zich in deze stad gevestigd, zowel voor als na de val van De Muur, op zoek naar nieuwe uitdagingen (en relatief goedkope huisvestiging). Artiesten als David Bowie, Iggy Pop en Nick Cave hebben hier inspiratie opgedaan en, meer recentelijk, is Berlijn een thuisbasis geworden voor een nieuwe stroming musici waaronder Richie Hawtin en Peaches. Al deze artistieke talenten hebben een enorme impuls gegeven aan deze stad en dat is voelbaar – Berlijn bruist van de energie!

Ik heb tijdens deze drie dagen toch wel een andere kant van Berlijn meegemaakt. Al ben ik eerder op enkele plekken geweest, stonden deze nu in een iets ander licht. Het was fijn om dagelijks veel te zien, doen en horen. Vorige keer was ik best wel veel tijd kwijt met het oriënteren en zoeken naar wat ik wilde of waar ik wilde zijn. Nu lag alles vrijwel binnen handbereik. Elk onderdeel van het programma was interessant genoeg om te volgen en het beviel enorm dat wij ‘s avonds ons eigen ding konden doen. Voor mij betekende dit zoveel mogelijk de clubs in en de elektronische muziekscene van de Duitse kant bekijken. De clubs stelden zeker niet teleur en de muziek ook niet (goed en dansbaar zonder pretenties) – Nederland kan hier zeker nog wat van opsteken. Verder zal ik nog enkele handige tips van onze gids onthouden, zoals het lunchen in één van de vele kantines en het verblijven in een hostel met een bar die altijd open is!

- Jenna Anderson

Met een select groepje electronische muziekliefhebbers heb ik geprobeerd om naast het reguliere programma ook het Berlijnse clubleven zoveel mogelijk te ontdekken. Van tevoren had ik samen met Niquel al geinventariseerd welke clubs we in Berlijn graag wilden bezoeken. Deze clubs leken ons leuk: Watergate, Berghain/Panoramabar, Week-end, Bar25, Maria am Ostbahnhof, Club der Visionaire en Tape Club. Berghain en Bar25 bleken bij nader onderzoek toch gesloten te zijn in de periode dat wij Berlijn bezochten, en ook voor Tape Club werden op www.residentadvisor.net geen evenementen weergegeven.

We zijn uiteindelijk in Tresor, Watergate, Week-end en Panoramabar geweest. Maria am Ostbahnhof stond ook op de planning voor donderdag, maar daar zijn we helaas niet aan toegekomen.

Woensdag 20-01-2010:
Tresor ‘Bonito House Club’
Dj’s: James Flavour & Chopstick

Op de eerste avond in Berlijn zijn we meteen met de hele groep op pad gegaan. Evelyne had ervoor gezorgd dat 10 mensen op de gastenlijst stonden met het wachtwoord ‘Doornroosje’. Ietwat moeizaam kwamen we binnen, in eerste instantie werden we bij de deur niet begrepen maar uiteindelijk bleken we toch wel op de gastenlijst te staan. De 5 mensen die niet via de gastenlijst naar binnen konden, kregen hun entreegeld terug van Evelyne.
In Tresor wordt een systeem gehanteerd waarbij je statiegeld betaald voor je glas of flesje en hier een plastic munt bij krijgt die je nodig hebt om je glas weer in te leveren. In Nederland zie je dit zelden, maar ik vind het goed om er zo voor te zorgen dat er minder glazen kapot gaan en het personeel minder werk heeft met opruimen. De enige locatie in Nederland waar ik een soortgelijk systeem heb gezien, was de Stubnitz in Amsterdam. Alleen hier werd niet gewerkt met plastic munten die bij inlevering van een glas/flesje moesten worden ingeleverd, wat ervoor zorgde dat er overal mensen rondliepen die glazen voor je neus wegkaapten om geld mee te verdienen. Niet zo slim als het systeem van Tresor dus!
De avond begon pas laat een beetje op gang te komen en was niet echt denderend, maar voor een woensdagavond hing er toch een leuke sfeer. Het was heel gezellig om deze eerste avond met de hele groep op pad te zijn, ik kreeg wel een beetje een ‘schoolfeest-gevoel’ wanneer we met z’n allen op de dansvloer stonden! De muziek vond ik tegenvallen, er werd redelijk eentonige deep-house gedraaid. Er zat weinig variatie, hoogte- en dieptepunten in de muziek, wat het gevoel gaf dat er één lange plaat op stond.

Donderdag 21-01-2010:
Watergate ‘People like us and dreamteam clothing pres. The Berlin Clash’
Dj’s: Loco Dice, tINI, Rafik, Crack T, Matt.

Donderdag ging ik samen met Jenna, Niquel en Pieter naar Watergate, een prachtige club gelegen in de wijk Kreuzberg. op loopafstand van ons hostel. Hier was een afterparty van Bread & Butter (fashionweek) gaande, georganiseerd door het management van Loco Dice, die daar de nieuwe kledinglijn van ‘Dreamteam clothing’ presenteerde.

Watergate gaat, net zoals de meeste clubs in Berlijn, pas rond middernacht open. Nadat we een bezoek hadden gebracht aan Tacheles en een drankje hadden gedronken in jazzcafe Zosch, kwamen we rond één uur aan bij Watergate, waar al een flinke rij stond.
De tourmanager van Loco Dice, die ik vorig jaar op Pollerwiesen in Keulen heb ontmoet, had mij twee polsbandjes voor gratis toegang gegeven. Twee van ons konden hier dus gratis mee naar binnen, maar omdat we de andere twee niet in de rij wilden laten wachten, hebben we gebluft dat zij op de gastenlijst stonden. Helaas trapte de ‘doorbitch’ hier niet in en moesten we alsnog twee keer entree betalen, maar dit zorgde er gelukkig wel voor dat we allemaal snel binnen waren!
Watergate bestaat uit twee verdiepingen en heeft capaciteit voor ruim 500 bezoekers. Kenmerkend voor Watergate is de let-verlichting die het plafond van de bovenzaal siert, en de grote ramen in de benedenzaal die uitzicht bieden op rivier de Spree. In de benedenzaal werd hiphop/soul gedraaid, en in de bovenzaal pompende house en techno. Er hing een goede sfeer, het was heel erg druk en er werd volop gedanst. Er werd mij verteld dat het publiek gedurende deze avond wel wat verschilde met het normale publiek van Watergate, het waren nu voornamelijk ‘modetypes’ en normaal gesproken is het iets meer ‘underground’.

Wat ons opviel in Watergate waren de zeer ruime (invalide?) toiletten, waar dan ook continu niet één persoon maar meestal twee, drie of vier bezoekers in gingen en hier na enige tijd pas weer uit kwamen. Conclusie die wij hieruit hebben getrokken, is dat deze toiletten hoogstwaarschijnlijk voornamelijk worden gebruikt voor het gebruiken van drugs. Volgens mij wordt er in de Duitse clubscene, sowieso meer drugs gebruikt dan in Nederland. Aangezien veel clubs pas rond 4 uur op gang komen en doorgaan tot in de vroege (of beter gezegd: late!) uurtjes de volgende dag, kan dit haast niet anders…

Vrijdag 22-01-2010:
Week-end Club ‘Ultrastrech, special birthday appearance’
Dj’s: Sammy Dee, Daniel Bell, Kenzo, Bruno Polsato.

Op vrijdag vertrokken Maarten, Jenna, Niquel, Pieter en ik rond middernacht naar Week-end Club. Week-end is gelegen op de 12e verdieping, 15e verdieping en het dakterras van een groot kantoorpand aan Alexanderplatz.

Het viel mij op dat je bij de meeste clubs in Berlijn goed moet zoeken, het wordt niet duidelijk aangegeven. Ik denk dat dit met opzet wordt gedaan, om het ‘underground’ karakter van de clubs te benadrukken en ervoor te zorgen dat er alleen maar bezoekers binnenkomen die speciaal voor de club/feest komen, en geen toevallige voorbijgangers. Er stond geen rij voor de Week-end, en we kwamen zonder problemen binnen.
Alleen de 12e verdieping was nu open, maar als het erg druk is dan hebben ze de mogelijkheid om de 15e verdieping en/of het dakterras open te gooien. De club heeft een mooi en stijlvol interieur met in het midden van de zaal een grote bar die de dansvloer van het zitgedeelte scheidt.
Alhoewel er in Week-end Club de verjaardag van Sammy Dee gevierd werd, hing er niet echt een uitgesproken feeststemming. De dj’s draaiden rustig en diep, maar er was geen sprake van muzikale uitspattingen en het publiek was bij lange na niet zo enthousiast als in Watergate.

Berghain/Panoramabar ‘Underground Quality Nacht – Panoramabar re-opening’
Dj’s: Jus Ed, Levon Vincent, Dj Qu, Tama Somo (Panoramabar resident)

Na Week-end zijn we om 5 uur nog in de taxi gestapt om de beruchte club Berghain/ Panoramabar te bezoeken. Panoramabar/Berghain staat erom bekend een streng deurbeleid te hebben. Deze club is al jaren lang erg populair en heeft het imago dat alles hier kan en mogelijk is. In Berghain (beneden) komen voornamelijk homo’s, veelal uitgedost in leren broeken, strings etc. Ook wordt seks op de dansvloer niet geschuwd en is er zelfs een darkroom. Panoramabar (boven) staat er voornamelijk om bekend dat het hier eindeloos lang door gaat, feestgangers lopen hier dikwijls pas op maandag weer de deur uit. Om onze kansen te vergroten, leek het ons slim om op te splitsen in groepjes van twee.

Ik liep samen met de neef van Niquel als eerste naar binnen. Toen we achterom keken zagen we dat de beveiliger bij Niquel en Pieter twijfelde, maar het lukte de Niquel’s neef gelukkig om de portier over te halen hen binnen te laten. Jenna en Maarten werden even later helaas zonder pardon geweigerd, er werd hen zelfs gevraagd om het terrein ontmiddelijk te verlaten!

Toen Pieter, Niquel en ik rond 5 uur binnenkwamen, moest het feest eigenlijk nog op gang komen. Berghain was gesloten omdat het niet druk genoeg was, alleen Panoramabar was open. Na alle waanzinnige verhalen die ik van vrienden had gehoord, vond ik het enigzins tegenvallen, maar dat kwam waarschijnlijk omdat Berghain dicht was en het nog ‘vroeg’ was. Niquel en Pieter voelden zich af en toe door de grote aanwezigheid van homoeksuelen enigzins ongemakkelijk. Niquel werd zelfs het toilet in gevolgd door een onbekende man, die wel in was voor een avontuurtje!

Het geluid in Panoramabar was erg goed en er werd naar mijn mening ook heel goed gedraaid. Blijkbaar is de Berlijnse sound anno 2010 eerder ‘deep’ dan ‘minimal’, want ook hier werd deep-house gedraaid. We hebben eigenlijk alleen Jus Ed horen draaien, rond half zeven konden we niet meer op onze benen staan en hebben we de taxi gepakt naar ons hostel..

Op dit moment staat het er niet al te best voor met de creatieve uitlaatklep. De eigenaar heeft een schuld van miljoenen bij de bank en kan de huurders geen nieuw contract aanbieden. Het laatste contract liep reeds af in december 2008. Het is nu afwachten wanneer Tacheles haar deuren moet sluiten.
Tacheles. Een creatieve denktank. Een uitlaatklep voor velen. Als je binnenkomt, zie je voornamelijk graffiti. In iedere kamer annex studio zit een andere kunstenaar met zijn eigen werk. Het voelt alsof je een territorium van iemand anders binnenloopt. In sommige kamers voelt het zelfs ongewenst. De kunstenaar zit aan een bureau een chinees boek te lezen en kijkt niet eens op. Aan de andere kant geeft het ook wel weer een huiselijke en intense sfeer dat je zomaar in een creatieve omgeving van een kunstenaar kan komen.
Op de bovenste verdieping bevindt zich een grote studio. Kunstenaar Alexander Rodin maakte grote, mysterieuze schilderijen en liet graag zijn werk zien.

Er is ook een mogelijkheid om relaxt op een bankje te hangen, bier te drinken en naar fijne muziek te luisteren in Tacheles. Dit kan worden gedaan in het café. Een enorm fijne plek met een zeer gemoedelijke sfeer.
Al met al is dit Tacheles. Een plek om kunstenaars te ontdekken, bier drinken in een gemoedelijke omgeving en mooie creatieve uitingen te aanschouwen. Ben benieuwd hoe lang men hier nog mag van genieten.

• East Side Gallery

De East Side Gallery is een stuk overgebleven Berlijnse muur. De East Side Gallery is met zijn 1,3 kilometer het langste stuk muur dat er nog bestaat en tegelijkertijd ook de langste openluchtgalerie van de wereld. Een groepje besloot om op vrijdagmiddag er nog even langs te gaan.
Na de val van de muur, oftewel de Wende, werd het stuk overgebleven muur door bijna 120 kunstenaars beschilderd. Bijna alle kunstwerken zijn aangebracht met graffiti en gaan over de politiek na de val van de muur.

In 1989 en 1990 zijn er veel kunstwerken gemaakt. Helaas zijn deze in de loop der jaren zwaar beschadigd door weer en vandalisme. Toen de German Paint Makers’ Association haar honderdste verjaardag vierde, werd er besloten om de restauratie van de Gallery te financieren. Met de 300.000 Mark die door German Paint Makers’ Association werd gegeven, kon een vierde van de muur gerestaureerd worden. Hierna konden ook de originele kunstwerken weer overgeschilderd worden.

De muur begint 300 meter vanaf Ostbahnhof en eindigt bij de Oberbaumbrücke en loopt helemaal langs de Spree. In dat gebied zijn 42 schilderingen gerestaureerd en 40 artiesten namen hieraan deel. Op dit moment wordt de East Side Gallery ook gezien als een meeting point Berlijners om te praten over oud en nieuw Berlijn. De kunstenaars wilden het juist gaan hebben over het nieuwe Berlijn en gaven daarom de muur een nieuw gezicht, wat East Side Gallery werd. Dit staat voor de hoop voor een beter en een andere toekomst.

Wat opvalt aan de muur is dat het er erg nieuw uitziet, maar als je naar boven kijkt, naar de reling, komt de oudheid pas echt naar boven. Alle kunstwerken zijn op politiek en vrijheid gericht. We zullen nooit weten hoe het is om opgesloten te zitten in je eigen stad en dat er een stuk niemandsland bestaat. Het is mooi om te zien dat de oorlog wordt herinnerd door middel van kunstwerken over de situatie. Op deze manier zullen meer mensen begrijpen wat hier allemaal is gebeurd. East Side Gallery is een aanrader om eens langs te lopen. Het is een indrukwekkende plek met veel historie.

Lars Terhorst / Lieke Veldhuis

Dan door naar de volgende dag. Als ik de volgordes door elkaar haal komt dat door de vermoeidheid en moeten jullie het maar verbeteren door een reactie te plaatsen.

De Stasi gevangenis waar mensen die niet gewenst waren opgesloten werden. Een indrukwekkend pand waar ook muzikanten werden opgesloten als zij muziek maakten die de gezagsmensen van de DDR niet aanstond (meer info hier: http://geschiedenisnieuws.eu/node/879/). We kregen een rondleiding door een Duitser die op een, laten we zeggen, speciale manier Engels praatte. Hij benadrukte de woorden met extra klemtonen en probeerde onze vermoeide hoofden zo bij de les te houden. De gevangenis zelf was indrukwekkend. De kou sneed door je botten (was min 15) en je voelde de dictatuur hangen in de lucht. Het meest indrukwekkendste vond ik persoonlijk de marteltechnieken. Ik vraag me nog steeds af hoe mensen het voor elkaar krijgen om dit bij anderen aan te doen. Bijvoorbeeld een cel waar water in werd gelopen zodat je langzaam pijn ging leiden aan je voeten of de kamer waar je hoofd werd vastgeklemd zodat er een druppel water elke bepaalde tijd op kon vallen.

Koffietje gedaan in de kantine waar we ’s middags aten. Rare snoepjes hadden ze daar waar niemand echt de smaak van kon afleiden. Iedereen had zich volgegeten en we gingen op weg naar de UFO Studio’s.

Een studio dat boven een oude schuilkelder, wordt nu gebruikt voor SM feestjes en thema feesten, zit waar we eerst een kijkje gingen nemen. Met verschillende verhalen probeerden ze ons duidelijk te maken wat er allemaal hier gebeurde. Wel met hulp van de geluidstechnicus die dienst deed als tolk. Boven in de studio kregen we een rondleiding en werd de technicus steeds enthousiaster wat leed tot een discussie over de huidige stand van zaken bij het opnemen van bands. Volgens hem werd er steeds minder gekeken naar de ‘fun’, maar meer naar de ‘kwaliteit’. Het steeds opnieuw opnemen van stukjes van een stem zodat elke zin apart wordt ingespeeld is geen ‘fun’. Met voorbeelden kregen we te horen wat hij bedoelde en we waren allemaal overtuigd van de echtheid die muziek met zich mee moet dragen om goed te zijn. Al blijft dit natuurlijk altijd een kwestie van smaak en mening.

’s Middags zijn we allen onze eigen weg gegaan. Sommigen gingen naar de East Side Gallery (echt een aanrader in verloren uurtjes) en anderen wouden shoppen. Toch nog ff proberen het gebouw van Universal binnen te slippen, maar de Duitse receptioniste wou het niet hebben. Jammer.

’s Avonds gegeten in White Trash Food waar het menu bestond uit onder andere de Fuck You Burger, Elvis Burger, etc. Een menukaart die nog wel ingescand moet worden door iemand. De beschrijvingen zijn hilarisch. Door naar het jazz cafe (dus aan het begin staat het in de verkeerde volgorde volgens mij) en uiteindelijk een onvergetelijke nacht tot ongeveer half zeven doorgemaakt in de Tresor. Waar sommigen nog goed in gesprek gingen met Peter Entjes (programmeur).

Zaterdagochtend veels te vroeg wakker om door te kunnen naar het O2 stadium om te kijken of we bij de productie van Andre Rieu konden kijken. Van de productiemensen mocht het, maar een of andere Security Officer wou het niet hebben. Dan maar de stad in om nog te kunnen genieten van alles wat er in Berlijn te zien is.

Uiteindelijk de trein gepakt om terug te gaan naar huis. Onderweg deelde Maarten en Martijn nog wat Awards uit om iedereen nog een aandenken mee te geven. In de zomer weer?

Op veel plekken in de wereld maakte dans muziek plaats voor jazzmuziek zo ook in Berlijn en Oost Duitsland. Na de Eerste Wereld Oorlog brachten Duitse soldaten jazzplaten mee terug uit krijgsgevangenenkampen naar de Weimar republiek en geallieerden soldaten brachten ze mee uit hun thuisland. Door de economie recessie en toenemende inflatie waren bigbands te duur en voor buitenlandse jazzartiesten was het onaantrekkelijk om naar Duitsland te komen.

Er ontstonden veel kleine bands met een drummer, pianist en trompet en of sax.

De jazzmuziek werd enorm populair als dansmuziek en later ook als gewone luistermuziek.

Maar doordat er heel weinig authentieke jazz Duitsland binnen kwam, ontstond er een ander soort jazz, veel bands hadden nog nooit een enige authentieke noot jazz gehoord. Deze jazz scene was vooral in Berlijn erg groot.

Veel muzikanten waren klassiek geschoold en hadden veel moeite met de solo’s en de improvisatie waar jazz eigenlijk voor staat.

Maar 1925 kwam er eindelijk een grote Amerikaanse jazzband: Sam Wooding & the Chocolat Kiddies Regro Revue, genaamd naar de revue waar zij een aantal keer grote successen boekte.

Niet lang daarna zorgde Paul Whiteman met zijn semisymfonische jazz voor een nieuwe, andere richting voor jazzbands

Het jazzgeluid van Berlijn veranderde flink door de komst van deze buitenlandse jazzbands.

Aan het eind van de jaren 20 was de jeugd opgegroeid in een muziekcultuur met een mengeling van jazz- en dansmuziek.

In de tijd van nazi Duitsland werd jazz en dansmuziek verboden. Jazz was westers, kapitalistisch en paste niet in het keurslijf waar de burger van het Derde Rijk zich in moest hijsen. Maar de jazzmuziek was zo verankerd in de Duitse muziekscène dat deze moeilijk was uit te roeien. Ook na de 2^e wereld oorlog, tijdens de DDR werd deze muziek samen met veel andere Westerse muziek onderdrukt.

(Uitgebreidere informatie over jazz, het ontstaan en de onderdrukking is te vinden in ‘Muziekreis door het Berlijn van toen en nu – van jazzhel tot technohemel’ van Leonor Jonker.)

Gelukkig heeft de jazz de nazi’s en de Russen overleefd en bloeit hij weer flink op in Berlijn.

Vele kleine jazzcafés zijn hier voorbeeld van. Zo ook de gene die wij hebben bezocht.

Een kleine combo van schuiftrompet, gitaar, contrabas en saxofoon/dwarsfluit. Geen poespas, niks experimenteel gewoon goede op improvisatie gebaseerde jazz. Meer over dit jazzcafé is te vinden in een van de dagbeschrijvingen van dit blog.

Naast kleine jazzcafés voor de échte liefhebber zijn er ook festivals voor het grotere publiek.

Zoals het Jazzfest

Bij dit festival zijn er veel opkomende jazzformaties die een kans krijgen om zich te laten zien aan het grote publiek. Ook veel internationale artiesten zijn op dit te vinden zoals John Scofield en Booker T in 2009.

Tot zover een korte, beknopte Jazzreis door Duitsland en met name Berlijn!

Martijn Mannak

Het was gisteravond een lang en leuk gebeuren. Na het opzoeken van het cafe en de pizza werd er door een deel van de groep gezocht naar de so36. Een zaaltje waar we bqndjes zouden kunnen aanschouwen. Het lag toevallig toch op de weg naar de tresor dus waarom niet? Eenmaal aangekomen met een romantische wandeling bleek de toegangsprijs voor de vibrators (de band die bezig was de tent te vullen) te hoog te zijn voor eh een leuk uurtje vermaak. Twee huizen verder vonden we dan toch het vermaak in een cafe die de molotov cocktail heette. De naam zegt het natuurlijk al: een echte cocktailbar met een uitgebreide kaart. Een bestelling bestond al snel uit pretty womans, thee, etc. De gesprekken werden luider en luider tot ongeveer twaalf uur snachts. Op weg naar de tresor.

De tresor is een verhaal apart als het gaat om clubs. Aan de ene kant is het niets anders dan in nederland (paar loners met teveel pilletjes, groepje meisje speurend naar het mannelijke geslacht, bas die trommelvliezen doet springen, vaag systeem rond het halen van drankjes met muntjes, etc.), maar de industriele en underground uitstraling was typisch duits. De echte zaalruimte was standaard en hip ingericht, maar het hoogtepunt was toch echt wel de wc’s. Kleine hokjes gevormd door de afscheidingen binnen de gewelven. Fotos zijn vast te vinden bij het flickr account. Na wat drankjes werd er met de taxi terug gereden naar het sunflower hostel.

‘s ochtend brak opstaan met een pak grapefruitsap, sigaretje en iets wat door moest gaan als koffie. Evelyne kwam ons ophalen om met de metro richting het filmhaus te gaan. Een hypermodern museum over de geschiedenis van de film in duitsland. Vooral over de beginperiode en een meesterwerk dat metropolis heet. (oude film ovee het jaar 2000 met vliegende auto’s). Eten bij een kantine met curry braadwurst en voor de vitamientjes een klein schaaltje met salade.

Filmhuis gehad en op naar het concert gebouw. Een acoustiek hoogstandje duitse kraftwerk met jaren van testen op een model van een schaal 1 op 9. Mij interesseerde het meer dat de inspiratie was opgedaan uit de scheepvaart. Met weinig fantasie kon je onderdelen ontdekken van een schip.

Dan maar weer naar de tresor om een overdagse rondleiding door iemand, naam vergeten maar echt interessant, en de nederlandse programmeur. Het gedeelte dat niet gebruikt wordt voor de normale clubavonden was inmens. Een grote fabriekshal (niquel zal voor foto’s zorgen) waar iedereen potentie zag voor grootse feesten. De sfeer is niet te beschrijven en ik ben benieuwd hoe ze het technisxh
voor elkaar gaan krijgen om dit ooit van de grond te krijgen. Om een indicatie te geven: ze verwachten 1 miljoen bezoekers per maand. Een immens aantal dat te vergelijken is met 3 keer per week sensation white (ff uit mn hoofd, correct me if i’m wrong). Het gesprek met de programmeur was vooral leerzaam en ging voor een groot deel over het verschil tussen duitsland en nederland op het gebied van financiering. Uiteindelijk was de tijd te kort voor alle vragen, maar morgen/vanavond zien we hem weer door de gastenlijstplekken die geregeld zijn.

Ff bijgekomen bij het hostel en daarna opweg naar een ballroom waar we aten en sommigen dansten met maarten. Foto’s daarvan komen ook:p lekker rond en vol door naar een jazz jam sessie waarbij ik pesoonlijk genoot. Ik hou wel van een heerlijk solotje op blaasinstrumenten. Genieten! Een groep van ons vertrok naar de watergate ging de rest naar pauls metal eck. Het moment hier dat ik de blogpost afschrijf dus van tevoren alvast excuses voor het kortaf en gebrekkig nederlands. Op een iphone typen begint naderhand redelijk vervelend te worden. Dus iedereen een goede nacht en wij drinken er hier nog een becks op (het betere bier vegeleken met dommelsch).

Ohja ook nog naar taches (volgens thies en maarten, ik geloof ze op hunwoord) waar mitchel en ik een paar prentjes op de kop hebben hebben getikt. Heel vet gebouw met de echte krakersfeeling. Compleet met krakersbioscoop en kunstenaars. Volgens enkele vrienden compleet verpauperd, maar naar mijn mening een expressie van kunst. Kunst met een grote K.

Een einde van het beknopte verslag en morgen het vervolg over alweer de tresor :p , gevangenis en de ufo studios.

Voor mij was het een kort nachtje, omdat ze bij mijn bedrijf besloten hadden om op dinsdag te vergaderen over een conceptformat. Eigenlijk best saai, maar leerzaam. S’ochtends ging de wekker om half zeven en vertrok ik, met de benodigde koffie achter mijn kiezen, naar schiphol. Ongeveer kwart over 8 liepen mitchel naar de starbucks voor een hot chocolate en een cappucino. Heel even nog een peukje en in de trein. Elk station druppelden er een paar studenten binnen en al snel werd er gelachen, geslapen en gelezen.

Onderweg werd elk moment aangegrepen om een zogenaamd rookmoment in te bouwen. Met een uiteindelijke vertraging van 20 minuten kwamen we aan op berlijn oost bahnhoff. Evelyn ving ons op en begeleide ons naar het hostel de sunflower waar we de komende dagen zullen zitten. Snel password van de wifi regelen en naar rockz (een rockkroeg waar we halve liters becks proosten op het verloop van de komende dagen). Met zijn achten door naar de pizzaria aan de overkant. De kingston waar we ons gebrekkig duits gingen uittesten op de blonde lanharige in een vlecht gestoken serveerster. Uiteindelijk switchden we naar het bekende engels om verwarring te voorkomen.
Druk in gesprek over de normale tieneronderwerpen en politiek wachtten we op de pizza/pasta.

Uitgegeten nog een jager en opzoek naar de bands met als afsluiter de tresor.

Morgen hierover nog een uitgebreid verslag. Goede avond!